تبلیغات
دانشگاه باستانی جندی شاپور دزفول - مطالب اسفند 1391
دانشگاه باستانی جندی شاپور دزفول
دانشگاه باستانی جندی شاپور دزفول قدیمی ترین دانشگاه، کتابخانه و بیمارستان جهان

كهن ترین سیفون تاریخی جهان

پل بند سیاه منصور در غرب شهر جندی شاپور و 6 كیلومتری شهر دزفول و در كنار جاده ی آسفالته ای كه قبل از پل بتنی سیاه منصور از جاده ی دزفول به شوشتر جدا شده و به طرف شوش می رود قرار دارد.
قدمت این پل بند به زمان ساسانیان می رسد . قسمت اصلی این بنا در عرض رودخانه ی سیاه منصور بندی است كه بر روی آن پایه های 8 گانه ی یك پل ساخته شده و تونلی كه یازمانده ی یكی از سیفون های شهر جندی شاپور است در میان بند قرار دارد (این بند علاوه بر آب های سطحی سیلابی ، به راحتی آب كانال روباز را از درون یك تونل كه درون آن تعبیه شده، عبور می داده است.
به منظور انتقال آب كانال ، ابتدا بندی از نوع وزنی به ارتفاع 4 متر و عرض 6 متر ایجاد كرده اند. سپس پایه های پل و یك سیفون را درون بند قرار داده اند. (تونل طاقدار آجری كه مقطع آن از سمت غربی عریض تر از شرق است در زیر پایه های پل و درون بند قرار دارد). این تونل عملكردی شبیه به سیفون وارونه داشته است و امن ترین محل برای عبور آب بوده است.
به نظر می رسد عملكرد سیفون سیاه منصور كم كردن فشار آب موجود برای ورود به كانال بوده است. این پل بند و كانال به همراه حداقل 5 سیفون دیگر در زیر مسیل سیاه منصور قرار دارد . مصالح به كار رفته در این پل بند شامل ماسه سنگ ، قلوه سنگ و آجر می باش و برای پیوند آنها از ملات ساروج و گچ استفاده شده است.
سازه های مذكور تماماً مربوط به دوره ساسانی در 1700 سال پیش (قرن سوم میلادی) است و به دلیل پیشینه تاریخی خود ، كهن ترین سیفون های جهان محسوب می شوند.

پل بند سیاه منصور






طبقه بندی: شهر جندی شاپور، 
برچسب ها: دانشگاه جندی شاپور، شهر جندی شاپور، دانشگاه جندی شاپور دزفول، دانشگاه باستانی جندی شاپور، دزفول، تاریخ دزفول،
ارسال توسط مهسا سراج زاده
مرتبه
تاریخ : یکشنبه 6 اسفند 1391
گندی‌شاپور(جندی شاپور) یکی از هفت شهر اصلی امپراتوری ایرانیان در ایالت خوزستان بود. برخی نویسندگان بنیان‌گذاری این شهر را به اشکانیان نسبت می‌دهند، اما برخی دیگر براین باورند که این شهر را شاپور اول، دومین پادشاه ساسانی، پس از شکست ارتش والریانوس، امپراتور روم، به سال 260 میلادی، ساخت و از آن به عنوان پایگاه نظامی و جای نگهداری 70 هزار اسیر رومی بهره می‌گرفت. واژه‌ی وندوی‌شاپور، که به مفهوم "تسخیر شده به دست شاپور" است، از این نظر پشتبانی می‌کند. فردوسی نیز در چگونگی پدید آمدن این شهر آورده است:
 

 

نگه کرد جایی که بد خارسان از او کرد خرم یکی شارسان
 
کجا گندشاپور خوانی ورا جز این نام نامی نرانی ورا
 
در خوزیان دارد این بوم و بر که دارند هر کس بر او برگذر
 
از او 
تازه شد کشور خوزیان پر از مردم و آب و سود و زیان
 
یکی شارسان بود آباد بوم که پر دخت بهر اسران روم
 

 

برخی دیگر از تاریخ‌نگاران نوشته‌اند که بنیان‌گذاری گندی‌شاپور (جندی شاپور)را اردشیر اول آغاز کرد و پسرش شاپور آن را به پایان رساند. برای نمونه، ابن ندیم می‌نویسد: " اردشیر برای گردآوری کتاب از هند و روم و بقایای آثاری که در عراق مانده بود، کسانی را بدان ناحیه‌ها فرستاد و از آن‌ها هرچه را متفرق بود گردآورد و آنچه را متباین بود تالیف کرد." به نظر او، اردشیر می‌خواست مدرسه‌ای بسازد که به بزرگی و شکوه آن مانندی وجود نداشته باشد. اما زمان این کار را پیدا نکرد و پسرش شاپور اول راه او را ادامه داد.
 
 
گندی‌شاپور(جندی شاپور) که در آغاز روستای کوچکی به نام نیلاوه بود در زمان شاپور دوم،ذوالاکتاف، شهری گسترده و آباد شد. هنگامی که ژولین، امپراتور روم، در سال 363 میلادی به ایران یورش آورد، شاپور دوم لشکر خود را در آن شهر گرد آورد. از این رو، وندوی‌شاپور یا شاپور گرد به گنده شاپور، به معنای لشکرگاه شاپور، شناخته شد و آرام‌آرام به صورت گندی‌شاپور در آمد و زمان زیادی پایتخت ساسانیان بود. آن شهر تا زمان یورش عرب‌های مسلمان هم‌چنان از شهرهای مهم خوزستان و ایران بود و در زبان آنان به جندی‌شاپور شناخته می‌شد که در زبان فارسی نیز به همین نام شهرت یافت. اما پس از بنیان‌گذاری بیت‌الحکمه در بغداد و رفتن بسیاری از دانشمندان وبزرگان آن شهر به آن مرکز علمی اسلامی، آرام‌آرام اهمیت خود را از دست داد و پس از 900 سال شکوفایی رو به ویرانی نهاد و اکنون ویرانه‌های آن در نزدیکی شوشتر در جایی به نام شاه آباد، بر جای مانده است.
 



طبقه بندی: شهر جندی شاپور، 
ارسال توسط مهسا سراج زاده
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin